ترجمه گرامر هایی که در فارسی نداریم

(14) دیدگاه

  1. نوید
    پاسخ

    سلام
    بسیار عالی.
    اما با این ترفند برای خلازبانی مقصد، آیا اصل وفاداری باز هم در ترجمه حفظ میشه؟ شما طبیعی بودن را در ترجمه ملاک قرار دادید. چرا به جای طبیعی بودن معادل گزینی و زایایی نداشته باشیم؟ تا شاید ریزش معنایی کمتری را تو ترجمه داشته باشیم.

    • پاسخ

      سلام
      خواهش می‌کنم.
      ممنون از تیزبینی شما.
      البته به‌نظر بحث خلآ زبانی (linguistic voids) کمی متفاوت است (تلاش می‌کنیم در آی‌ترنسلیت به آن بپردازیم، اگر شما نیز مطلبی دارید با کمال میل استقبال می‌کنیم) اما به نوعی مرتبط است. در خصوص وفاداری باید به تعریف‌مان از وفاداری مراجعه کنیم؛ اگر معتقدیم ترجمه باید عیناً واژه به واژه‌ی متن اصلی باشد و نباید از گفته‌ی نویسده عدول کرد، بله حق با شماست، ولی در آن صورت ۱) ترجمه خیلی سخت‌خوان می‌شود و ۲) چه تضمینی وجود دارد این حجم از وفاداری منجربه به فهم واقعی آن مفهوم شود (مگر قصد انتقال مفهوم در معنی عامش را نداشته باشیم و مثلاً در پی انتقال سبک نوشتاری نویسنده باشیم.) اما اگر به وفاداری از منظر «معنی» نگاه کنیم، به‌نظر «طبیعی بودن» خیلی هم چیز بدی نیست؛ طبیعی بودن متن باعث می‌شود خواننده نزدیک‌ترین معنی ممکن را درک کند و احتمال زیاد هر نویسنده‌ای که ترجمه می‌شود در پی «فهمیده شدن» است تا انتقال جز به جز نوشته‌اش (البته این خودش یک نظر است.) به عبارت دیگر، طبق نظر شما، اگر درست فهمیده باشم، باید به واژه و مفهوم مورد نظر نویسنده در جامعه مبدأ وفادار باشیم، که احتمال خیلی زیاد در جامعه مقصد موجب درک نشدن آن از سوی مخاطب می شود.
      اینجا جایی است نظریه و فلسفه به کمک مترجم می‌آید: اگر شما دنبال‌رو نظریه اسکوپس باشید، وفاداری را در نیل به هدف ترجمه می‌بینید و الی آخر.

      در مورد معادل‎‌گزینی و زایایی نیز با شما موافقم و بسیار خوب است، اما تا میزانی که قابل‌قبول و قابل پذیرش باشد. زبان با زور کار نمی‌کند، اگر مخاطب معادلی را نخواهد استفاده کند، نمی‌کند (شما چه‌قدر از «خمیراک یا برگک» استفاده می‌کنید؟! اصلاً می‌دانید چیستند؟! 🙂 ). در این مورد باید خیلی آگاه بود. با یک معادل‌گزینی نابجا ممکن است کل متن تحت تأثیر قرار بگیرد و به‌جای جلوگیری از ریزش معنایی، شاید کل متن را از دست بدهیم.

      نویدجان نکته‌سنجی‌ت قابل تحسین است. منتظر نظرات تو هستم.

      • نوید نوید
        پاسخ

        خیلی خیلی ممنونم از توضیحات کامل و مفید جنابعالی. بسیار عالی بود. جناب غلامی توضیحات دقیق و کارشناسانتون باید توسط نامترجم ها یا همون زبان بلده های مثلا مترجم خونده باشه تا اهمیت دانش تخصصی ترجمه را بدونند و به ترجمه به عنوان یک فن و حرفه عام نگاه نکنند. ممنون میشم مطالبی هم راجب به این مسئله، پست کنید. کم و بیش از تاثیرات نامترجم ها تو بازار کار، نرخ، کیفیت ضعیف، کار غیر حرفه ای غیره مطلع هستیم.
        ممنون از لطف جنابعالی
        موفق باشید

        • پاسخ

          خواهش می‌کنم نوید جان
          ممنون از لطف شما.
          هدف ما، با همکاری شما مترجم‌های دلسوز و کاربلد، اشاعه‌ی همین «تخصص» در ترجمه است تا همه‌ی ما بتونیم بیشتر رشد کنیم.
          چشم به این مسائل هم سعی می‌کنیم در حد توان بپردازیم، ولی هدف اصلی ما رشد توانمندی‍‌های خودمون هستش.
          اگر باز ایده‌ و فکری داشتید، از طریق راه‌های ارتباطی ما رو در جریان بگذارید.

          پایدار باشید

  2. سهند سهند
    پاسخ

    سلام
    ممنون از مطلب مفیدتان. در جواب دوستمان نوید می توان گفت که وفاداری به متن مبدا صرفا وفاداری به واژگان و ساختار جملات نیست. این وفاداری می تواند وفاداری به هدف نویسنده باشد که کارکردگرایان به آن اعتقاد دارند؛ بدین معنی که تلاش شود واکنشی یکسان در مخاطب ایجاد شود.
    پیروز باشید

    • پاسخ

      سلام
      خواهش می‌کنم.
      زنده باد سهند جان عزیز
      مثل همیشه، موجز، مفید و‌ علمی؛ به قول تو برای هرکاری ازجمله ترجمه باید ابتدا به تعاریف و فلسفه‌ش مراجعه کرد.
      منتظر نظرات بیشتر شما هستم.

  3. رامین رامین
    پاسخ

    عالی بود

  4. حسام حسام
    پاسخ

    من جمله بدبختی ما مترجما همینه که وقتی متن رو ارائه می دیم، چه از طرف دارالترجمه، چه مشتری، انتظار می ره که مطابق متن مبدا باشه، باری اگر ذره ای تغییر کنه متهم به خیانت به متن می شیم، حالا چطور باید توضیح داد که خیانت یعنی همین که محدود به زبان مبدا باشیم،
    از طرفی دیگه اگر خیلی مصر به انتقال دقیق متن مبدا باشیم، به عدم تسلط به زبان مقصد یا عدم روان بودن متن مقصد متهم می شیم ( در هر صورت متهمیم!)
    کما اینکه در ترجمه ی one cup coffee maker نوشتم قهوه ساز یک نفره، و از من پرسیدن چرا ننوشتی قهوه ساز یک فنجانی! و جوابم جز این نبود که : مگر تا امروز چنین لغتی استفاده کردین!
    بهرحال از متنی که نوشتین ممنونم! امیدوارم بیشتر به این مبحث بپردازین.

    • پاسخ

      حسام عزیز،
      ممنون از این‌که تجربه‌ت رو به اشتراک گذاشتی. خیلی قشنگ گفتی: «در هر صورت متهمیم!»
      ولی این به معنی انفعال ما نباید باشه. هرچه‌قدر دارالترجمه و مشتری دلایل متقن و محکم از ما بشوند، تغییرات ضروری متن رو بهتر می‌پذیرند. ما باید اونها رو قانع کنیم که حق با ماست وگرنه اونها به صورت پیش فرض متاسفانه در اشتباه غریبی به سر می‌برند.

      اتفاقاً در پست همین امشب با جزئیات بیشتر و مثال واضح تر به این مسئله مجدد پرداختیم.

  5. مسعود مسعود
    پاسخ

    سلام و خسته نباشید.
    همان طور که گفتید دو سمت داریم:
    ۱- وفاداری به معنا
    ۲- وفاداری به متن
    اینکه در ترجمه به کدام یک از دو گزینه بالا نزدیک شویم به نوع مخاطبمان و سبک ترجمه مان هم ربط دارد. مثلاً در ترجمه رسمی وفاداری به متن خیلی مهم است ولی در ترجمه داستان، طبیعتاً وفاداری به معنا خیلی مهم است.
    در دفاتر ترجمه رسمی فضایی وجود دارد که مترجم رسمی می خواهد به دلیل مسئولیت های قانونی بیش از حد (و در برخی موارد مسئولیت هایی که به اشتباه به او تحمیل کرده اند) به متن وفادار باشد و مشتری هم به علت کم سوادی و وجود رقابت های ناسالم در بین دفاتر ترجمه رسمی می خواهد خواسته خودش را تحمیل کند.
    مثلاً بسیار پیش آمده که مشتری می خواهد به جای ترجمه نام یک درس، نام کتابی که استاد تدریس می کرده را در ترجمه بیاوریم! برخی از مشتریان دفاتر ترجمه هم به دلیل ناراضی بودن از قیمت ها یا زمان بندی می خواهند گرهی در کار ترجمه بیندازند تا بلکه از دفتر ترجمه تخفیف بگیرند! از این نمونه ها بسیار داشته ایم.
    همین باعث می شود دفاتر ترجمه رسمی سعی کنند بیشتر به مشتری وفادار بمانند تا متن یا معنا!
    کلاً یکی از مشکلات حوزه دفاتر ترجمه رسمی نداشتن مدیریت صنفی و درگیری های قانونی بسیار زیاد و بی مورد در مسائل غیر ترجمه ای است؛ به نحوی که امروز شاید ترجمه در فرع کار این دفاتر قرار گرفته است و کارهای اداری بیهوده اصل کار آنها شده است.
    متشکرم

  6. پاسخ

    […] (کلیک کنید) بحث شد که «چطور زیاده‌گو نباشیم یا زیاده‌گویی نکنیم» […]

  7. پاسخ

    […] بگوییم: آرایشگر موهایم را کوتاه کرد. در مقاله ای (اینجا بخوانید) در وبسایت  i-translate بعضی مثال ها از ترجمه ی گرامرهایی که […]

  8. پاسخ

    […] بگوییم: آرایشگر موهایم را کوتاه کرد. در مقاله ای (اینجا بخوانید) در وبسایت  i-translate بعضی مثال ها از ترجمه ی گرامرهایی که […]

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شده اند (لازم)