قواعد معنی و اصول ترجمه

(2) دیدگاه

  1. حسام حسام
    پاسخ

    گفتی مترجم نمای خام اندیش و کردی جوجه کبابم!
    گهگاه از دارالترجمه برایم متونی با ترجمه شان ارسال می شد که بررسی کن و ببین آیا نو مترجم دارالترجمه آن را درست ترجمه کرده یا نه؛ و من نیز (علیرغم میل ظاهری باطنی) چنان کردم. در یکی از موارد، واژگان متن به شدت به هم بی ربط بود. موضوع متن کشاورزی در یکی از ملل افریقایی بود؛ و مترجم مدام از کلمه ی فرهنگ و شکل فرهنگ در عبارات استفاده می کرد. در اولین نگاه واضح بود که تنها استنباطش از کلمه ی culture فرهنگ است و نه کشاورزی. من آن مترجم را ندیدم اما سخت به دنبالش هستم تا ببینم آیا موقع ترجمه حتی یک بار سعی کرده است جملات را کنار هم بخواند تا ببیند اصلا معنی می دهد!!!
    در موارد دیگر (حدود ۹۰ درصد) کاملا مشهود بود که مترجم برای تک تک کلمات از دیکشنری استفاده کرده، و کلمات حسن تالیف مناسب را ندارند.
    گاهی مشاهده می شد مترجم وقتی معادل را در دیکشنری نمی یابد از حربه حذف استفاده می کند و چپ و راست عبارت را به گونه ای به هم می چسباند که عبارت میانی چنان چون که گویی ز مادر نزاد.
    ناگفته بماند!!! که خود نیز اوایل دوران ترجمه وابستگی زیادی به دیکشنری داشتم ولی خب؛ به کمک اساتید ترجمه می کردم ( و به این طریق اتکای صد در صدی به واژه نامه را کنار می گذاشتم تا مشابه اساتید ترجمه کنم).
    دیشب ترجمه ای انجام دادم ( در مبحث متالوژی) و مطلقا از دیکشنری استفاده نکردم، ( و آن آکسفورد پاره پوره خط خطی -رفیق دوران طفولیت تا کنون – در کتابخانه اتاق مهجور ماند). ابتدا تایپیست مرحبا گفت، اما به او گفتم مترجمی که از دیکشنری استفاده نکند، مترجم نیست (پس چیست؟)
    فی الآخر، اگر همین دیکشنری نبود نه زبان یاد می گرفتیم و نه مترجم می شدیم، ولی همین دیکشنری از خدا بی خبر خیلی ها را بدون زحمت مترجم کرد، و خیلی ها را نسبت به این بازار بی اعتماد کرد چرا که بعضی مترجم ها ( به قول شما مترجم نماها) بازار را با تعرفه های دون شان مترجم دست گرفته اند.
    به قول مرحوم حافظ:
    آسمان کشتی ارباب هنر می شکند… تکیه آن به که بر این بحر معلق نکنیم

  2. پاسخ

    سلام جناب حسام عزیز
    همیشه از نظرات عمیق و نغز شما لذت می‌برم. مخصوصاً این بازی با کلمات «مترجم خام اندیش و کباب.»
    همین طور است، یا مثل آن مترجم اول بزرگوار از این ور بام افتاده که از دیکشنری استفاده نکرده، و یا از طرف دیگری عزیزانی که فرهنگ لغت می نویسند به جای ترجمه و تولید متن منسجم.

    سوال جالبی بود: «مترجمی که از دیکشنری استفاده نکند، چیست؟» هر روز که از عمرم به عوان مترجم می گذرد، خیلی بیشتر عمق و جذابیت این رشته (نه فقط آکادمیک) پی می برم. فوق العاده پیچیده است و هر لحظه سوال جالبی مطرح می شود. این‌گه دیکشنری و استفاده از آن چقدر مفید و مضر است، خودش یک بحث پیچیده و چند ساعته است. این خودش یک تخصص است در امر ترجمه.

    واقعاً خدا نگذرد از کسانی که بازار ترجمه را به قهقرا بردند. ستمی است به باسوادها و زحمت‌کش‌های واقعی ترجمه.

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شده اند (لازم)